Пайдоиш, ташаккул ва ҳуввияти ҳар як халқу миллатро дар марҳилаҳои гуногуни таърих саргузашту сарнавишти он муайян месозад. Халқи қадимаи тоҷик, аз дасти баъзе нотавонбиноне, ки ҳамеша дини мубини исломро ба хотири манфиатҳои хеш истифода намудаву мардумро ба гумроҳӣ бурдаанд, басо ҷафоҳо кашидааст. Ин нотавонбинон ба хотири манфиатҳои шахсии хеш сулҳу ваҳдат ва якдилии оммаро халалдор намуда, ҳамчун саҳифаи сиёҳ дар таърихи Тоҷикистон боқӣ мондаанд.
Аз ҷумла солҳои 90-уми қарни гузашта намояндагони Ҳизби наҳзати исломӣ, ки дар Тоҷикистон фаъолияти мамнуъ аст, бисёр бесару сомониҳо намудаанд. Баъди ташкили майдони «Шаҳидон» роҳбарияти наҳзат соҳиби баландгӯяк гардида ва рӯйи рост бар муқобили давлат сухан меронданд. Солҳои аввали Истиқлолият барои мардуми тоҷик даврони ниҳоят вазнин буд. Зеро Тоҷикистони ҷавон ба вартаи амалиётҳои террористӣ кашида шуд. Дар ин ҳодисаҳо нақши асосиро ташкилоти ифротии Ҳизби наҳзати ислом ва аъзоёну ҷонибдорони он иҷро менамуд. Ин гурӯҳи ба номи динӣ аз аввали ташкилёбии худ тавонист идеологияи тундгароёнаро паҳн намояд ва ҳамин амали онҳо боиси сар задани ҷанги шаҳрвандӣ дар мамлакат гардида, қурбониёни зиёдеро ба бор овард.

Дар шароити имрӯзаи кишварҳо хатари терроризм ва гурӯҳҳои ифротгароӣ яке аз масъалаҳои мубрами илмҳои сиёсӣ буда, хусусиятҳо ва харобаҳои он аз ҷониби илмҳои гуногуни ҷомеъашиносӣ мавриди омӯзиш ва тадқиқи илми қарор гирифтааст. Ин раванди номатлуб, ҷомеъаи башариро нигарон намуда, баҳри пешгирии омилҳои террористӣ тамоми ҷабҳаҳо мубориза алайҳи терроризмро пайдо хоҳанд кард.
Дар тӯли чандсолаҳои охир диққати олимони диншинос ва сиёсатшинос ба ислом ва нақши он дар равандҳои сиёсиву иҷтимоӣ дар кишварҳое, ки аксарияти аҳолии онҳоро мусулмонон ташкил медиҳанд, равона карда шудааст. Сабаби асосии чунин таваҷҷӯҳ афзоиш ва шиддат ёфтани таъсири ислом ба сиёсатӣ ҷаҳонӣ ва байналмиллали мебошад. Хусусан дар охири солҳои 70- ум ва аввали солҳои 80-уми асри гузашта дар тамоми кишварҳои Шарқи наздик ва Африқои Шимолӣ раванди сиёсишавии ислом ва исломшиносии сиёсат оғоз ёфт. Сабаби асосии таҳкими чунин мақом дар сиёсати ин кишвархо дар он мебошад, ки ислом метавонад ва қодир аст ҳамчун як низоми том ва мукаммали динӣ тамоми соҳаҳои ҳаёти фардӣ ва иҷтимоиро ба танзим дароварад ва идора намояд. Барои таҳкими нақши ислом дар сиёсатӣ ин кишварҳо инчунин ақоиди анъанави дар бораи ягонагии дин ва давлат, пайванди ҳаёти дуняви ва динӣ, ки дар шуури ҷамъияти миллатҳои мусулмон хеле амиқ реша давонидааст, ки нақши хело муҳимро мебозад. Ақидаҳои мазкур хусусан дар байни аъзои ҳаракатҳо, ҳизбҳо ва гуруҳҳои сиёсӣ, ки барои бо ормонҳо ва меъёрҳои исломӣ мутобиқ сохтани сиёсати давлатӣ ва ҳаёти ҷомеа мубориза мебаранд, хеле роҷе буда, ҳаматарафа таблиғу ташвиқ карда мешавад. Хусусан баъди сукути Иттиҳоди Шӯравӣ ҷуғрофиёи амалкарди созмонҳо ва ҳаракатҳои навбаромади диниву сиёсӣ вусъат ёфта, бархе аз онҳо дар кишварҳо ва минтақаҳои мусулмоннишини пасошӯравӣ роҳ ёфтанд.

Фиқҳи Абӯҳанифа бо таълимоти ахлоқиаш пайванди бевосита дошта, аз арзишҳои Қуръони карим ва ҳадисҳои Пайғамбари худо(с) сарчашма мегирад. Дар таълимоти худ Абӯҳанифа назарияи худро бо амалияи ахлоқӣ мепайвандад ва нишон медиҳад, ки меъёри муносибатҳои ахлоқӣ дар ҷомеа муносибати байни одамонро, рафтору гуфтори онҳоро фаро мегиранд.
Яъне муносибатҳои ахлоқ ба болоравии ҷинояткорӣ, заъфи фарҳангу тамаддуни ҷомеа сабаб мегардад.
Абӯҳанифа назарияи ахлоқии худро аз Қуръони карим ва ҳадисҳои Пайғамбари худо (с) бардошт карда, онҳоро ба таълимоти ахлоқии Аҷам (ғайриараб) ва илми замонаш такмил дода, назарияи томмми ахлоқиро ба вуҷуд овард.
Ҷавҳари ахлоқи нек он аст, ки агар ҳам дар дину, ҳам дар иҷтимоӣ ва шахсӣ хислатҳои зерин риоя карда шавад: росткорӣ, ростқавлӣ, амонатнигаҳдорӣ, муҳаббату эҳтиром, масъулиятшиносӣ, некӣ, вафодорӣ.
Фиқҳи Абӯҳанифа меъёрҳои ахлоқиро ба меъёрҳои ҳуқуқӣ табдил дода, риояи онҳоро ба ҳукми шаръӣ дохил намуд.

Имрӯз терроризм ва экстремизм ҳамчун вабои аср ба амнияти ҷаҳон ва ба ҳар сокини сайёра таҳдид карда истодааст ва ба башарият хатари на камтар аз силоҳи ядроиро ба миён овардааст.
Пӯшида нест, ки паҳнгардидани тафаккури ифротӣ, мавҷудияти гурӯҳҳои динӣ ва созмонҳои террористӣ, чӣ дар минтақа ва чӣ дар миқёси ҷаҳон ба мавҷудияти кишварҳо хатари ҷидди эҷод менамоянд. Аммо барои як инсон оддӣ фаҳмиши терроризм, экстремизм ва радикализм душворӣ пеш меоварад.
Ифротгароёни динӣ барои расидан ба хадафҳои худ аз зӯроварию хушунат истифода мекунанд ва дар саҳифаҳои таърихии инсоният ҳеҷгоҳ аз амалҳои зишти террористтон холӣ набудааст, ки террору одамкушӣ дар тӯли таърих бо шеваҳои гуногун аз худ дарак додааст. Террористон манфиатҳои миллию давлатиро ба эътибор намегиранд. Терроризм зуҳуроти муракаб аст. Терроризм ва эктремизм тули чандин солаҳои таърих вуҷуд дорад.