Экстрeмизм - терроризм   вабои  аср

        Фавтидани   террористи   худкуш   баъд  аз   амалиёти  террористӣ,   ташкилкунандагонро   дар   бештари  мавридҳо   пинҳон   монда,  роҳҳои  тарк  кардани   ҷойи   ҳодисаро  барои   иштирокчиён   осон   менамояд,   чунки  ин   амалҳои   худ   на  танҳо  вазифаи   муҳими   мақомот   аст,   инчунин   аз  вазифањои   мураккаби   коркарди    банақшагирии   иловагии     ташкилкунандагон   низ   ба  шумор   меравад.

       Аввалин   маротиба   Тоҷикистон    дар  соли   2010    ба  чунин   ҷиноят   рӯ  ба  рӯ   шуд.  3  сентябри   соли   2010,  соати   8:4  дақиқа   террористи  худкуш   бо     автомашинаи   тамғаи  «ГАЗ  -  24»  рақами   давлатиаш  Н71-66-02  РТ,  ки   бо  маводи   таркандаи   навъи   номаълум   таҷҳизонида  шуда   буд,   тавассути   дарвоза  вориди   ҳавлии  бинои  раёсати  минтақавии   мубориза   бар  зидди ҷиноятҳои  муташаккили   ВКД   дар  вилояти  Суғд   шуда,   автомашинаро   якчоя  бо  худ   тарконд. Дар   натиҷаи   таркиш   9  нафар   корманди   шуъбаи   мазкур   ба   ҳалокат   расида,   23  нафари  дигар   бо  ҷароҳатҳои   гуногун   дар  беморхона  бистарӣ  гардиданд.  Аз  тарафи  мақомоти   дахлдор   дар  рафти   гузаронидани   чорабиниҳои     оперативӣ  ҷустуҷӯи   муайян   карда  шуд,  ки  амали   террористиро   шаҳрванди   Ҷумҳурии   Тоҷикистон   Каримов    Акмал   Қурбонивич,  соли     таваллудаш   1981,   истиқоматкунандаи   ноҳияи   Бобоҷон   Ғафуров  хонаи  №44  ки   дар   содир   намудани    ҷинояти    бо   моддаҳои 130   бо  шиороти  1 (хариду   фурӯши    одамон)    ва    244  (дуздӣ)   Кодекси  ҷиноятии   Ҷумҳурии   Тоҷикистон  дар   кофтукоби  расмӣ  қарор   дошта,  содир   кардааст.  Номбурда    ҳангоми   дар   ҷустӯи    қарор   доштанаш   ба  иттиҳоди   ҷиноятии    «Ҳаракати    исломии    Узбекистон»   шомил   шуда,   тавассути   ёрии     пешвоёни   ин   иттиҳодияи   ҷиноятӣ  ба    Ҷумҳурии   Исломии   Афғонистон   фирор   карда, баъдан   дар     манотиқи    марзи   баёни    Афғонистон   ва    Покистон   дар     таълимгоҳҳои   махсус    таҷрибаомӯзӣ   ва   таҳсил    намудааст.

    Террористи   худкуш   имрӯз    дар   ҷаҳон    на  танҳо   васеъ  паҳн   гаштааст,   балки   ба   пойгоҳи    мустаҳками    ғоявӣ   табдил    ёфтааст,  ки   барои    доимо   пурра   кардани   сафҳои   худ    заминаи    усулиро   тайёр    мекунанд   ва  аз    ҷониби    ташкилотҳои    террористӣ    васеъ    дастгирӣ    меёбанд.   Ба    ташкилотҳои   террористӣ  созмон   додани   барномаҳои    махсус   мадҳушкунандаи     мафкураи   ҷавонон    бароҳмондаи    тайёрии    равонӣ   ва   таълими   усулҳо   ба  марг   гирифтор    кардани   онҳо    аз  назари   эътиқодӣ     ва  боварҳо   муяссар  гардидааст. Иродаи   террористи   худкуш,  ки   барои    ҳарчи   бештар  нобуд   гаштани   шаҳрвандони   бегуноҳ   равона   мегардад,   ҳатто   ба  давлати    зулмдошта  аз  ҷиҳати   моҳияти   руҳии   (психологии)   худ   аз  нобуд  шудан   дар   ҷанг    фарқ   мекунад.  Дар  вақти   амалиётҳои   ҳарбии   тактикаи   ҷанговарон   барои   он  ба   худкуши    даст   мезананд,   ки   нуқтаҳои   оташфишони   душманро   нобуд  созанд.  Худро    метарконанд   то,  ки   ба  асорат   наафтанд,  ё  ин  ки   дигаронро   наҷот   диҳанд,  халқро  аз  асорат   халос  намояд   ва  дар   баробари   ҳамин   кушиш    мекунанд    афсарони  душманро   нобуд  созанд.  Ҳангоми    амалиёти   террористӣ     дар   шаҳри   Белсани    Федератсияи   Россия    ҷанговарони    қувваҳои  махсуси    ХФБ  (ФСБ)   Руссия    бо тани  худ  пеши   гранатаҳои   партофтаи    террористҳоро    гирифтанд,  то  ки  аз   пораҳои   он  кудакон   гаравгонҳоро   ҳифз намоянд. Яъне аз назари мақсад ва муҳтаво низ онҳо аз ҳам фарқ мекунанд.

   Дар бисёр ҳолат террористони худкуш гумон намекунанд, ки онҳо пешаки ба қатори фавтидагон дохил кунонида шудаанд ва куркурона ба хоҳиши дигар шахсон ба сифати қосид –кантейнер ва восита барои дастраскунии маводи тарканда ҳадафмандона истифода бурда мешавад. Дар роҳи ташкили амалиёти террористи дар пеши иҷрокунанадаи он дар баъзе мавридҳо вазифа гузошта мешавад, ки  маводи тарканда ё борхалтаро ба ҷои таъмингардида ба дасти каси дигар супорад ё дар ҷоийи муайяншудае гузорад. Дар бораи чизи дар дохили он буда дар бештари ҳолатҳо мушкил аст хабар ҳам надошта бошанд. Бинобар он пешаки огоҳ кунонида ҳам намешавад зеро тақдири ояандаи ӯ алакай ҳал гардидааст.Қарор дар бораи марг дучор гаштани террорист ба ақидаҳои динии идеалогии у вобаста мебошад. Чунин бовари метавонад дар одамон худ аз худ дар асоси таҷрибаи ҳаётии у ва вобаста ба ҳақиқати уро иҳота намуда ба амал ояд. Ё ин ки онҳо метавонанд  ба таври мақсаднок аз берун бо роҳи технологияҳои монопляри ворид карда мешавад. Бо назардошти чунин омилҳо баъзе таълимотҳои динӣ тайёри равонии пайравони динӣ тайёрии равонии пайравони худро барои муборизаи беамон ва нигоҳдории арзҳо дар роҳи хилофат бо мақсади муайян омода намуда таҳти таъсири эътиқоди динӣ ё иродавӣ нобуд сохтани худро зарур мешуморанд мисоли ин шуда метавонад: ташкилоти экстремистию террористии ҲНИТ, ки 3 сентябри соли 2015 амали террористи худро ошкор намуданд ва даст ба табадулоти давлатӣ заданд.

    Асоси ин усул барои ташкилотҳои иртиҷоӣ хос мебошанд, ки онҳо сохти ташакул ёфта ва мустаҳками тартиби тайёр кардани террористи худкуш маҳсуб мегардад. Онҳо аз сатҳи саводи зисти ҷавонон суистифода карда ба таври мутаасибона ва ташкилоти террористи онҳоро аввалан ҷалб ва баъдан тарбия намуда ба ғояи худ содиқ сохта барои амалҳои вайронкоронаи террористӣ раҳсипор менамоянд.Ташкилотчиён ва иштирокунандагони амалиёти террористиро, ки ба худ нобудсозии иҷрокунандагони онҳо оварда мерасонад аз назари услуб ташкили кор ва нақша дарории амалиёт ва рафъи оқибатҳои ҷинояткорона метавон ба якчанд навъ тақсим намуд.

   Фармоишгарон ба маблаг таъминкунандагон ин навъи амалиёти ҷиноятӣ размандагон, роҳбарон, бартарфсозони иҷрокунандагони эҳтимолӣ дастурдиҳандагон оид ба омодашавии руҳӣ иҷрокунандагони хақиқӣ назораткунандагони иҷрои амалиёти террористӣ муайян созони нақши иҷрокунандагон ва ғайра.   

    Ташкилкунандагони    амалиётҳои   террористӣ   дар  шаклҳои   муайян   вазифаҳои   иҷрокунандаро   дар  рафти   интихоб   ва   тайёр   намудани   террористони   худкуш   тақсим    мекунанд.  Ин   амалиёти   ташкилии  онҳоро   вобаста   ба  субъектҳои   ҷалбшаванда    шартан   ба  гуруҳҳои    зерин   ҷудо   намудан    мумкин  аст:

           1)Шахсони   дар  интихоби    номзадҳо   сафарбаргардида.

  • 2)Ҷалбкунандагони номзадҳо   барои  амалиёти   террористӣ.
  • 3)Шахсоне,  ки  тайёри  руҳиро   бо  номзадҳо  мегузаронанд.
  • 4)Шахсоне, ки амалиёти  террористиро   бо  иштироки   террористи   худкуш   омода   месозанд  ва  мегузаронанд.

     Дар  баробари  ин   мутасаддиёни   тайёрии   амалиёти   террористӣ   метавонанд   дар  интихоби   номзад,  ҷалб  ва  тайёр   намудани  он     бевосита  ва  ё бавосита   иштирок   намоянд,  ин  вобастагӣ   дорад  аз  дигар   омилҳо.  Ба  ғайр  аз  ин   ба  сифати   одамҷалбнамоӣ  метавонад   шахсе    баромад   намояд,  ки   худ   шахсан   тайёр  аст   дар   амалиёти    террористи  худкуш    иштирок  намояд.

         Барои   тезонидани   интихоби   номзадҳои   ба  марг   маҳкумшудагон  аз  ҷониби  ташкилотҳои    террористӣ   усулҳои  гуногун   истифода    бурда  мешавад. Яке  аз   ҷойхои   аввалинро   дар  рӯйхати  мазкур  шаклҳои    равонии   бедоркунии   ҳиссиёти  онҳо  ва  ба марг  ҷалбкунии  моддаи   онҳо  ташкил  медиҳад.  Бисёр  вақт   нарасидани   воситаҳои   ҳаёти  солими    шаҳрвандӣ  ва  набудани   дониши    кофии   дунявӣ  ва  динӣ,   зери    таъсири  ақидаҳои   идеологӣ   мондани  ҷавонон   боиси  ба марг  ҷалбкуни  онҳо  мегардад.  Дар  ин   раванд  ҳам  омилҳои  маънавӣ  ва  ҳам  моддӣ нақши  муайян  мебозанд.  Дар  бисёр ҳолатҳо  пешвоёни   ташкилотҳои  террорист  ба  ваъдаҳои   молии   додаашон  вайрон  менамоянд ва  бо  истифода  аз  ин  роҳ  ва  усул ба  ҳайси  террористи   худкуш   шахсони  нав  ҷамъ  карда  мешаванд.   Аз  назари  равонӣ  ва  эътиқодӣ  омода  кардани  террористони   худкуш  ба  омилҳо  ва  шароитҳое  такя  мекунад, ки  онҳо   дар  маҷмӯъ  заминаи  мусоид   барои   истифодаи  эътиқоду  бовари  ҷавонон  муҳайё  менамояд.Ба  фаъолияти   экстримистӣ   чунин   афрот  метавонад   чунин   шартро  мувофиқат  намояд.

         Гуногуни   раванди  динӣ  бо  ҳуқуқҳои  афзалиятнок   ва  майдони  муборизаи кашфи  ҳақиқат   баромада,  масъалаҳои   сиёсӣ  ва  маънавиро   ба худ  тобиш   медиҳанд.

 

                                                          Иҷрокунанда  хонандаи  синфи  9

                                                               муасисаи  таҳсилоти  №36

                                                                 Саломзода  Сунатулло