Конститутсия ҳамчун бахтномаи миллат ва санади бунёдии сиёсӣ роҳи минбаъдаи пешрафту тарақиёти давлати озоду демократии моро муайян менаояд.                                                                                         

Эмомалӣ Раҳмон.

6-ноябри соли 1994 аввалин маротиба дар таърихи давлатдории навини миллати тоҷик Коститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ба сифати қонуни олии кишвар бо ташаббуси фарзанди фарзонаи миллати тоҷик, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам, Ҷаноби Олӣ Эмомалӣ Раҳмон тарики раъйпурсии умумихалқи бевосита аз ҷониби халқ қабул карда шуд. Ин санади муқаддасу сарнавиштсоз, ифодагари азму иродаи мардум буда.

Имрӯз бо бовари гуфта метавонем, ки Коститутсияи ҷумҳуриямон санади асосии бунёди ояндаи дурахшони миллати тоҷик аст ва дараҷаи самарнокии амалишавии муҳтавои он ба савияи қонундониву риояи бемайлони он аз тарафи ҳар як фарди ҷомеа иртиботи бевосита дорад.

Коститутсия амалан дар ислоҳоти судии мамлакат заминаи мусоид фароҳам овард. Маҳз бо нишондоди Коститутсия ҳокимияти судӣ дар баробари ҳокимияти қонунгузор ва иҷроия яке аз рукнҳои мустақили ҳокимияти давлати эътироф гардид.

Дар моддаи 84 Коститутсияи ҷумҳуриямон гуфта шудаааст, ки “Ҳокимияти судӣ мустақил буда, аз номи давлат ва аз тарафи судҳо амалӣ мегардад. Ҳокимияти судӣ ҳуқуқ, озодии инсону шаҳрванд, манфиати давлат, ташкилоту муассисаҳо, қонунияту адолатро ҳифз менамояд.”

Коститутсия мамлакат ҳамчунин заминаи ҳуқуқии иқтисоди ҷомеаи моро муайян намуда, рушду инкишофи устувори онро кафолат медиҳад.

Коститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон инсон ва ҳуқуқу озодиҳои ӯро ба сифати арзишҳои олӣ эътироф карда, тамоми рукнҳои давлатро барои амалан таъмин намудани ҳифзу риояи он масъул сохтааст.

Коститутсияи мамлакатамон аз 10 боб ва 100 модда иборат буда, чун ифодагари армонҳои ҳазорсолаи мардуми тоҷик, самти инкишофи бебозгашти давлатдории миллати тоҷикро ба сӯи демократия ва бунёди давлати соҳибихтиёр, ҳуқуқбунёд, дунявӣ муайян намудааст.

Тоҷикистони азизамон пас аз қабули Конститутсияи нав роҳи бунёди давлати демократӣ, ҳуқуқбунёд ва дунявиро интихоб намудаанд.

Ба назари мо, яке аз дастовардҳои бузурги даврони истиқлолият қабули Коститутсия аст. Он сарчашмаи асосии ҳуқуқ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон буда, худро чун қонуни асосӣ, қонуни тамоми қонунҳо муаррифӣ намуд. Инсон ва озодиҳои ӯ ҳамчун арзиши олӣ эътироф шуданд. Халқ баёнгари соҳибихтиёрӣ ва сарчашмаи ягонаи ҳокимияти давлатӣ эълон гардид.

Тӯли бисту чор сол фаъолияти Конститутсия имкон фароҳам омад, ки низоми мукаммали ҳуқуқиву сиёсӣ ташкил гардад, бахшҳои иқтисодиву иҷтимоии ҷомеа ба таври устувор рушд ёфта, сиёсати пешгирифтаи давлату Ҳукумати кишвар дар арсаи ҷаҳонӣ муаррифӣ карда шудааст.

Дар моддаи 99 Коститутсияи ҷумҳуриямон гуфта шудаааст, ки “Тагйиру иловаҳоро ба Конститутсия Президент ё ҳадди ақал аз се як ҳиссаи умумии аъзо ва вакилони Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагон пешниҳод мекунанд.

Пешниҳоди таѓйиру иловавҳои Конститутсия се моҳ пеш аз раъйпурсӣ дар матбуот чоп мешаванд”.

Президенти кишварамон муҳтарам Ҷаноби Олӣ Эмомалӣ Раҳмон дар яке аз паёмҳои худ ба Маҷлиси Олӣ иброз дошта будаанд, ки “Ин санади муқаддас ва тақдирсоз мисли чароѓест, ки роҳи рушди давлати соҳибистиқлоли тоҷикон ва мардуми онро барои садсолаҳо мунаввар мекунад. Мову Шумо бояд кӯшиш намоем, ки онро чун муқаддасоти миллӣ ва дастури зиндагии наслҳои имрӯзу фардои мардуми тамаддунсози тоҷик эътиром кунем ва ҳамеша аз рӯи муқаррароти он зиндагонӣ ва амал намоем”.

Ҷумҳурии Тоҷикистон чун дигар давлатҳои соҳибтамаддун баъди ба даст овардани истиқлолияти давлатӣ Коститутсияи худро қабул намуд, ки ин яке аз дастовардҳои азими халқи мо дар даврони соҳибистиқлолӣ мебошад.

Пайдоиши Конститутсия тақозои ҷомеаи ҳуқуқбунёд мебошад, ки барои фароҳам овардани шароити арзандаи ҳуқуқӣ мусоидат мекунад.

Конститутсия ба сифати санади олии ҳуқуқӣ заминаҳои қонунии пешгирифтаи ҷомеаро муайян намуда, барои қабули қонунҳои нав ва ба танзим даровардани муносибатҳои ҷамъиятӣ асосҳои ҳуқуқӣ фароҳам овард.

Маҳз бо риояи қатъии меёрҳои конститутсионӣ мо барои расидан ба ҳадафҳои пешгирифтаи ҷомеаи кишварамон дар самти бунёди давлати демократӣ, ҳуқуқбунёд ва дунявӣ қадамҳои устувор мегузорем.

Пас аз қабули ин санади олии ҳуқуқӣ кишвари моро, марди шуъҷо, Қаҳрамони миллати тоҷик, Президенти мардумии мо Эмомалӣ Раҳмон дар миқиёси ҷаҳон муаррифи карданд, халқи Тоҷикистонро бошад чун мардуми бунёдкор, сулҳпарвар ва тамаддунофар шинохтанд.

Фарзанди фарзонаи миллати тоҷик, Эмомалӣ Раҳмон ин вазифаи таърихии худро ба ҷо оварда, нерӯи даврони Истиқлолият роҳи минбаъдаи инкишофи ҷомеа ва таҳкурсии давлатдории навинро гузоштанд.

Конститутсияи кишварамон кушояндаи бахту роҳи армони ҳар як тоҷику тоҷикистонӣ аст, хатти озодии виҷдони шаҳрвандни азиз мебошад. Дар қонуни асосӣ хеле барҷастаю хоно ҳуқуқҳои инсон ифода ёфтааст. Ҳар ҳарфе, ки дар он ба назар мерасад, нерӯи рӯзафзуни халқи тоҷик ва халқҳои, ки дар ин сарзамини биҳиштосо умр ба сар мебаранд, меафзояд ва имрӯз онҳо бо сарварии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон ба сӯи ободиву созандаги раҳсипор ҳастанд.

Ин қонун нуреро мемонад, ки дар руҳ нақш мегузорад ва нур худ руҳ буда, қонуни асосӣ бояд ба руҳу равони мо таъсир гузорад. Ва ин бояд ба руҳу равони ҳамаи шаҳрвандони кишвар таъсир дорад ва оянда низ таъсиргузор бояд бошад. Чун  номаи бахти мардум аст ва озодии ҳамаи мост.

Конститутсияи мамлакатамон қонуне аст, ки иқболи моро бар худ дорад ва на ҳамаи халқҳои ҷаҳон бо он қадар шумораи зиёд иқболнома доранд. Ин иқболнома ба тоҷварӣ соҳиби бахту тахт будани мо гувоҳнома медиҳад. Гувоҳнома аз он аст, ки мо соҳиби қонун ҳастем ва он ба талаботи ҷаҳон ва ҷаҳониёну худи мо ҷавобгӯ аст ва аз озодии мо сухан мегӯяд ва ободии моро дифоъ мекунад.

Чуноне, ки дар яке аз паёмҳояшон  Сарвари давлатамон Эмомалӣ Раҳион таъкид намудаанд: “Конститутсия нишонаи нахустин ва муҳитарини соҳибистиқлолии давлат буда, аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳонӣ, созмонҳои бонуфузи байналмиллалӣ ва давлатҳои дигар эътироф гардидани соҳибихтиёрии он аз ҳамин ҳуҷҷати тақдирсоз сарчашма мегирад”.

Ҳар як фарди Тоҷикистон арзишҳои конститутсиониро сарчашмаи зиндагонӣ ва фаъолияти худ қарор дода, ин ҳуҷҷати сарнавиштсозро, ки кафолати таъмини қонуният, амният ва сулҳу суботи давлат ва ҷомеа ба ҳисоб меравад ҳифз карда рӯзи қабули конститутсияро ҳамчун рӯзи бахтномаи миллат ҷашн мегирем.

Дар давоми бисту чор сол халқи куҳанбунёди Тоҷикистон ҳамчун баёнгари соҳибихтиёрӣ ва сарчашмаи ягонаи ҳокимияти давлатӣ таҳти роҳбарии Президенти мамлакатамон муҳтарам Ҷаноби Олӣ Эмомалӣ Раҳмон зиндагонии худро тибқи меъёрҳо ва талаботи Конститутсия пеш бурда, ба воситаи ин санади воқеан воло ба бисёр комиёбиҳои беназир ноил гаштаем.

Коститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон дастоварди миллии мо ба шумор рафта дар он забони тоҷикӣ чун забони давлатӣ, парчам, нишон ва суруди миллӣ чун муқаддасоти миллат шинохта шудаанд.

Конститутсияи кишвари азизамон бо мақсади осудаҳолии шаҳрвандони мамлакат қабул гардида, дар он озодии инсон чун арзиши олӣ ифода ёфтааст.

Итминони комил дорам, ки Тоҷикистони мо бо сиёсати хирадмандона ва барномаҳои созандаи Сарвари давлатамон муҳтарам Ҷаноби Олӣ Эмомалӣ Раҳмон бо қадамҳои устувор пеш рафта истодааст ва Ватани азизамон боз ҳам ободу шукуфон мегардад.    

                                                                                                                  

Олимзода Орифҷон Олим

мутахассиси пешбари бахши

Хадамоти муҳоҷират

дар ноҳияи Варзоб